Çevre
Sorunlarının Başlıca Kaynakları
Son yıllarda
teknoloji ve sanayinin hızla gelişmesi, çevre sorunlarının da artmasına
sebep olmuştur. Artan nüfusla birlikte devreye giren altyapılar, faaliyete
geçtikleri günde bile yetersiz kalmaktadır.
Bu plansız
endüstrileşme ve sağlıksız kentleşme, nükleer denemeler, bölgesel savaşlar,
verimi artırmak amacıyla tarımda kimyasal maddelerin bilinçsizce kullanılmasıyla
birlikte, gerekli çevresel önlemler alınmadan ve arıtma tesisleri kurulmadan
yoğun üretime geçen sanayi tesisleri, çevre kirliliğini tehlikeli boyutlara
çıkarmıştır.
Yapılan
araştırmalar Dünyadaki mevcut çevre kirliliğinin % 50 'sinin, son 35 yılda
meydana geldiğini ortaya koymaktadır.
Hızlı nüfus
artışı, çevre sorunlarına önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Türkiye,
OECD ülkeleri arasında en yüksek nüfus artış oranına sahiptir. Birleşmiş
milletlerin yaptığı nüfus tahminlerine göre, Türkiye nüfusunun 2025 yılında
92 milyona yükselmesi beklenmektedir. Bu durum ülkemizin bugün olduğu kadar,
gelecekte de çevre sorunları ile karşılaşacağının bir göstergesidir.
Bunlarla
birlikte çevre sorunlarının diğer kaynakları şunlardır:
1. Göçler ve düzensiz
şehirleşme,
2. Kişi başına kullanılan enerji, su, kağıt, kömür vb. artışı,
3. Ormanların tahribi, yangınlar ve erozyon,
4. Aşırı otlatma ve doğal bitki örtüsünün tahribi,
5. Konutlardaki ve işyerlerindeki ısınmadan kaynaklanan (özellikle kalitesiz
kömür kullanımı) hava kirliliği,
6. Motorlu araçlar ve deniz araçları,
7. Maden, kireç, taş ve kum ocakları,
8. Gübre ve zirai mücadele ilaçları,
9. Atmosferik olaylar ve doğal afetler,
10. Kanalizasyon sularının arıtılmaksızm alıcı ortamlara verilmesi ve sulamada
kullanılması,
11. Katı atıklar ve çöp,
12. Sulak alanların ve göllerin kurutulması,
13. Arazilerin yanlış kullanımı,
14. Kaçak avlanma,
15. Televizyon, bilgisayar ve röntgen; tomografi vb; tıbbi cihazların yaygınlaşması
ile meydana gelen radyasyon,
16. Endüstriyel ve kentsel kaynaklı gürültü.
Çevre'nin
talan edilmesi
"2000 yılına doğru,
çevre-insan ilişkileri bağlamında günümüz dünyası kendini çözülmesi zor,
ancak gerekli bazı temel bunalımlar içinde bulmaktadır. Bunları, insanın
kendisini hesaba katmayan teknolojik, örgütsel ve siyasal düzlemlerin boğuculuğu
insan yaşamını besleyen canlı çevrenin hızla çöküşü, çoğuna büyük ölçüde
ulaşılmış yenilenemez enerji kaynaklarının tükenmek üzere oluşu biçiminde
özetleyebiliriz. İnsanın çevresiyle bütünlüğünü hiçe sayan gelişmeler sonucunda,
"doğayı egemenlik altına alma" adına, insanlık tarihinde, belki de, ilk
kez böylesine bir anonimleşme, toplumsal atomlaşma ve ruhsal yalnızlaşma
düzeyine varılmıştır." -Doç. Dr. Cengiz Güleç
ÇEVRE
FELAKETİ 