DERNEKLER
KANUNU
Kanun No. 5253 Kabul Tarihi : 4.11.2004
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanimlar
Amaç ve kapsam MADDE 1. - Bu Kanunun amaci; dernekler, dernek sube veya
temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabanci dernekler ile merkezleri
yurt disinda bulunan dernek ve vakif disindaki kâr amaci gütmeyen kuruluslarin
Türkiye'deki sube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi faaliyetlerini,
yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere iliskin
diger hususlari düzenlemektir.
Tanimlar MADDE 2. - Bu Kanunun uygulanmasinda; a) Dernek: Kazanç paylasma
disinda, kanunlarla yasaklanmamis belirli ve ortak bir amaci gerçeklestirmek
üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kisinin, bilgi ve çalismalarini sürekli
olarak birlestirmek suretiyle olusturduklari tüzel kisilige sahip kisi topluluklarini,
b) Dernegin yerlesim yeri: Dernegin yönetim faaliyetlerinin yürütüldügü yeri,
c) Dernek merkezi: Dernegin yerlesim yerinin bulundugu il veya ilçeyi, d) Mülkî
idare amiri: Dernek merkezinin bulundugu yerin vali veya kaymakamini, e) Dernekler
birimi: Illerde il dernekler müdürlügünü, ilçelerde dernekler büro sefligini,
f) Plâtform: Derneklerin kendi aralarinda veya vakif, sendika ve benzeri sivil
toplum kuruluslariyla ortak bir amaci gerçeklestirmek üzere girisim, hareket
ve benzeri adlarla olusturduklari tüzel kisiligi bulunmayan geçici nitelikteki
birliktelikleri, g) Üst kurulus: Derneklerin olusturdugu tüzel kisiligi bulunan
federasyonlari ve federasyonlarin olusturdugu konfederasyonlari, h) Sube: Dernek
faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir dernege bagli olarak açilan, tüzel
kisiligi olmayan ve bünyesinde organlari bulunan alt birimi, i) Temsilcilik:
Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir dernege bagli olarak açilan,
tüzel kisiligi ve bünyesinde organlari bulunmayan alt birimi, Ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Genel Hükümler
Dernek kurma hakki MADDE 3. - Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel
kisiler, önceden izin almaksizin dernek kurma hakkina sahiptir. Ancak, Türk
Silâhli Kuvvetleri ve kolluk kuvvetleri mensuplari ile kamu kurum ve kuruluslarinin
memur statüsündeki görevlileri hakkinda özel kanunlarinda getirilen kisitlamalar
saklidir. Onbes yasini bitiren ayirt etme gücüne sahip küçükler; toplumsal,
ruhsal, ahlakî, bedensel ve zihinsel yetenekleri ile spor, egitim ve ögretim
haklarini, sosyal ve kültürel varliklarini, aile yapisini ve özel yasantilarini
korumak ve gelistirmek amaciyla yasal temsilcilerinin yazili izni ile çocuk
dernekleri kurabilir veya kurulmus çocuk derneklerine üye olabilirler. Oniki
yasini bitiren küçükler yasal temsilcilerinin izni ile çocuk derneklerine üye
olabilirler ancak yönetim ve denetim kurullarinda görev alamazlar. Çocuk derneklerine
onsekiz yasindan büyükler kurucu veya üye olamazlar.
Dernek tüzügü MADDE 4. - Her dernegin bir tüzügü bulunur. Bu tüzükte
asagida gösterilen hususlarin belirtilmesi zorunludur: a) Dernegin adi ve merkezi.
b) Dernegin amaci ve bu amaci gerçeklestirmek için dernekçe sürdürülecek çalisma
konulari ve çalisma biçimleri ile faaliyet alani. c) Dernege üye olma ve üyelikten
çikmanin sart ve sekilleri. d) Genel kurulun toplanma sekli ve zamani. e) Genel
kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve sekilleri.
f) Yönetim ve denetim kurullarinin görev ve yetkileri, ne suretle seçilecegi,
asil ve yedek üye sayisi. g) Dernegin subesinin bulunup bulunmayacagi, bulunacak
ise subelerin nasil kurulacagi, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda
nasil temsil edilecegi. h) Üyelerin ödeyecekleri giris ve yillik aidat miktarinin
belirlenme sekli. i) Dernegin borçlanma usulleri. j) Dernegin iç denetim sekilleri.
k) Tüzügün ne sekilde degistirilecegi. l) Dernegin feshi halinde mal varliginin
tasfiye sekli.
Uluslararasi faaliyet MADDE 5. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen
amaçlari gerçeklestirmek üzere uluslararasi faaliyette veya isbirliginde bulunabilir,
yurt disinda temsilcilik veya sube açabilir, yurt disinda dernek veya üst kurulus
kurabilir veya yurt disinda kurulmus dernek veya kuruluslara katilabilirler.
Yabanci dernekler, Disisleri Bakanliginin görüsü alinmak suretiyle Içisleri
Bakanliginin izniyle Türkiye'de faaliyette veya isbirliginde bulunabilir, temsilcilik
veya sube açabilir, dernek veya üst kurulus kurabilir veya kurulmus dernek
veya üst kuruluslara katilabilirler.
Tüzel kisilerin oy kullanmasi MADDE 6. - Tüzel kisinin üye olmasi halinde,
tüzel kisinin yönetim kurulu baskani veya temsille görevlendirecegi kisi oy
kullanir. Bu kisinin baskanlik veya temsil görevi sona erdiginde, tüzel kisi
adina oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.
Sube genel kurullari MADDE 7. - Sube genel kurullari olagan toplantilarini
merkez genel kurulu toplantisindan en az iki ay önce bitirmek zorundadirlar.
Federasyon ve konfederasyonlar MADDE 8. - Federasyonlarin üye sayisinin
besten ve konfederasyonlarin üye sayisinin üçten asagi düstügü ve bu durum
üç ay içinde giderilmedigi takdirde haklarinda kendiliginden sona erme hükümleri
uygulanir. Federasyonlar ve konfederasyonlar temsilcilik disinda her ne ad
altinda olursa olsun, baska bir örgüt kuramazlar.
Iç denetim MADDE 9. - Derneklerde iç denetim esastir. Genel kurul, yönetim
kurulu veya denetim kurulu tarafindan iç denetim yapilabilecegi gibi, bagimsiz
denetim kuruluslarina da denetim yaptirilabilir. Genel kurul, yönetim kurulu
veya bagimsiz denetim kuruluslarinca denetim yapilmis olmasi, denetim kurulunun
yükümlülügünü ortadan kaldirmaz. Denetim kurulu; dernegin, tüzügünde gösterilen
amaç ve amacin gerçeklestirilmesi için sürdürülecegi belirtilen çalisma konulari
dogrultusunda faaliyet gösterip göstermedigini, defter, hesap ve kayitlarin
mevzuata ve dernek tüzügüne uygun olarak tutulup tutulmadigini, dernek tüzügünde
tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yili geçmeyen araliklarla denetler
ve denetim sonuçlarini bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandiginda
genel kurula sunar. Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine, her türlü bilgi,
belge ve kayitlarin, dernek yetkilileri tarafindan gösterilmesi veya verilmesi,
yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteginin yerine getirilmesi
zorunludur.
Yardim ve isbirligi MADDE 10. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçlari
gerçeklestirmek üzere, benzer amaçli derneklerden, siyasi partilerden, isçi
ve isveren sendikalarindan ve meslekî kuruluslardan maddî yardim alabilir ve
adi geçen kurumlara maddî yardimda bulunabilirler. 5072 sayili Dernek ve Vakiflarin
Kamu Kurum ve Kuruluslari ile Iliskilerine Dair Kanun hükümleri sakli kalmak
üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluslari ile görev alanlarina giren konularda
ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluslari, proje
maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oraninda aynî veya nakdî katki saglayabilirler.
Gelir ve giderlerde usul ile dernek defterleri MADDE 11. - Dernek gelirleri
alindi belgesi ile toplanir ve giderler harcama belgesi ile yapilir. Dernek
gelirlerinin bankalar araciligi ile toplanmasi halinde banka tarafindan düzenlenen
dekont veya hesap özeti gibi belgeler alindi belgesi yerine geçer. Alindi belgeleri
ve harcama belgelerinin saklama süresi bes yildir. Dernek gelirlerinin toplanmasinda
kullanilacak alindi belgeleri yönetim kurulu karari ile bastirilir. Alindi
belgelerinin sekli, bastirilmasi, onaylanmasi ve kullanilmasi ile dernek gelirlerinin
toplanmasinda kullanilacak yetki belgesine iliskin hususlar yönetmelikte düzenlenir.
Dernek gelirlerini toplayacak kisiler yönetim kurulu karariyla belirlenir ve
bunlar adina yetki belgesi düzenlenir. Dernekler tarafindan tutulacak defter
ve kayitlar ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir. Bu defterlerin
dernekler biriminden ya da noterden onayli olmasi zorunludur.
Sandik kurma MADDE 12. - Dernekler, tüzüklerinde yazili olmak ve saglanan
kâri üyelerine paylastirmamak, gelir, faiz veya baska adlarla üyelerine aktarmamak
sartiyla üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zarurî ihtiyaç maddelerini ve diger
mal ve hizmetlerle kisa vadeli kredi ihtiyaçlarini karsilamak amaciyla sandik
kurabilirler. Bu sandiklarin kurulus ve çalisma esaslari yönetmelikte düzenlenir.
Dernek görevlileri ve ücretleri MADDE 13. - Üye sayisinin 100 kisiden
çok olmasi sartiyla dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu karari
ile göreve baslatilan ücretliler araciligiyla yürütülür. Dernek yönetim ve
denetim kurullarinin kamu görevlisi olmayan baskan ve üyelerine ücret verilebilir.
Verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafindan
tespit olunur. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri disindaki üyelere ücret, huzur
hakki veya baska bir ad altinda herhangi bir karsilik ödenemez. Dernek hizmetleri
için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlari genel
kurul tarafindan tespit olunur.
Gençlik ve spor kulüpleri MADDE 14. - Derneklerden basvurmalari halinde;
spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, bos zamanlari degerlendirme faaliyetine
yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik
ve spor kulübü adini alir. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlügünce
tutulacak kütüge kayit ve tescil edilir. Kulüplerin organlari, bu organlarin
görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlügünce de denetlenmesi
ve bunlara yapilacak yardimlarin sekil ve sartlari, üst kurulus olusturmada
uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri
ve bunlara uygulanacak disiplin islemleri, kulüplerin kayit ve tesciline iliskin
esaslar Içisleri Bakanliginin uygun görüsü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlügünün
bagli oldugu Bakanlikça yürürlüge konulacak yönetmelikte düzenlenir.
Tasfiye MADDE 15. - Genel kurul karari ile feshedilen veya kendiliginden
sona erdigi tespit edilen dernegin para, mal ve haklarinin tasfiyesi, tüzügünde
gösterilen esaslara göre yapilir. Tüzükte tasfiyenin ne sekilde yapilacaginin
genel kurul kararina birakildigi hallerde, genel kurul tarafindan bir karar
alinmamis veya genel kurul toplanamamissa, yahut dernek mahkeme karari ile
feshedilmisse, dernegin bütün para, mal ve haklari, mahkeme karariyla dernegin
amacina en yakin ve kapatildigi tarihte en fazla üyeye sahip dernege devredilir.
Kendiliginden sona erdigi tespit edilen veya feshine karar verilen derneklerin
tasfiye ve devir islemleri tamamlandiktan sonra dernekler kütügündeki kayitlari
silinir. Feshedilmesi için hakkinda sorusturma veya dava açilmis olan bir dernek,
fesih ve buna bagli olarak dernek mallarinin devrine dair bir karar aldigi
takdirde, sorusturma ve dava sonuçlanincaya kadar devir islemi yapilmaz. Tasfiye
islemleri sonucu derneklerin defter ve belgelerinin saklanma usulü, süresi
ve tasfiyeye iliskin gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.
Basimevlerinin sorumlulugu MADDE 16. - Basimevleri, dernek gelirlerinin
toplanmasinda kullanilacak alindi belgelerini bastiktan sonra, bu belgelerin
seri ve sira numaralarini onbes gün içinde mülkî idare amirligine bildirmek
zorundadir.
Hata ve noksanliklarin giderilmesi MADDE 17. - Derneklerin is ve islemlerinde,
bu Kanun ve 4721 sayili Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayanilarak çikarilan
yönetmeliklerin hükümlerine aykirilik tespit edilmesi halinde, konusu suç
teskil etmeyen hata ve noksanliklarin mülkî idare amirinin yazili istemi
üzerine, ilgili dernek tarafindan otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur.
Yargilama usulü MADDE 18. - Bu Kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde
bakilacak davalarda basit yargilama usulü uygulanir. Bu Kanun hükümlerine aykiri
davranan failler hakkindaki sorusturma ve kovusturma, yer ve zaman kaydi aranmaksizin
3005 sayili Meshud Suçlarin Muhakeme Usulü Kanunu hükümlerine göre yapilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Bildirimler
Beyanname verme yükümlülügü ve denetim MADDE 19. - Dernekler, yil sonu
itibariyla faaliyetlerini, gelir ve gider islemlerinin sonuçlarini düzenleyecekleri
beyanname ile her yil Nisan ayi sonuna kadar mülkî idare amirligine vermekle
yükümlüdürler. Beyannamenin düzenlenmesine iliskin esas ve usuller yönetmelikte
düzenlenir. Gerekli görülen hallerde, derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaçlar
dogrultusunda faaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kayitlarini
mevzuata uygun olarak tutup tutmadiklari Içisleri Bakani veya mülkî idare amiri
tarafindan denetletilebilir. Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensuplari görevlendirilemez.
Içisleri Bakanligi ve mülkî idare amirlerinin yapacagi denetimler mesai saatleri
içerisinde yapilir. Bu denetimler en az yirmidört saat önce derneklere bildirilir.
Denetim sirasinda görevli memurlar tarafindan istenecek her türlü bilgi, belge
ve kayitlarin, dernek yetkilileri tarafindan gösterilmesi veya verilmesi, yönetim
yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteginin yerine getirilmesi zorunludur.
Denetim sirasinda, suç teskil eden fiillerin tespit edilmesi hâlinde, mülkî
idare amiri durumu derhal Cumhuriyet savciligina ve dernege bildirir.
Kolluk kuvvetlerinin yetkisi MADDE 20. - Kamu düzeninin korunmasi veya
suç islenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine bagli olarak usulüne göre verilmis
hâkim karari olmadikça, yine bu nedenlere bagli olarak gecikmesinde sakinca
bulunan durumlarda mülkî idare amirinin yazili emri bulunmadikça, kolluk kuvvetleri,
dernek ve eklentilerine giremez, arama yapamaz ve buradaki esyaya el koyamaz.
Mülkî idare amirinin karari yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayina sunulur.
Hâkim, kararini el koymadan itibaren kirksekiz saat içinde açiklar; aksi halde,
el koyma kendiliginden kalkar. Hâkim karari, mülkî idare amiri tarafindan dernek
yöneticilerine yaziyla duyurulur.
Yurt disindan yardim alinmasi MADDE 21. - Dernekler mülkî idare amirligine
önceden bildirimde bulunmak sartiyla yurt disindaki kisi, kurum ve kuruluslardan
aynî ve nakdî yardim alabilirler. Bildirimin sekli ve içerigi yönetmelikte
düzenlenir. Nakdî yardimlarin bankalar araciligiyla alinmasi zorunludur.
Tasinmaz mal edinme MADDE 22. - Dernekler genel kurullarinin yetki vermesi
üzerine yönetim kurulu karariyla tasinmaz mal satin alabilir veya tasinmaz
mallarini satabilirler. Dernekler edindikleri tasinmazlari, tapuya tescilinden
itibaren bir ay içinde mülkî idare amirligine bildirmekle yükümlüdürler.
Genel kurul toplantisi ve organlara seçilenlerin idareye bildirilmesi
MADDE 23. - Dernekler, genel kurulu izleyen otuz gün içinde, yönetim kurulu
ve denetim kurulu ile dernegin diger organlarina seçilen asil ve yedek üyeleri
mülkî idare amirligine bildirmekle yükümlüdür. Dernek organlarinda ve yerlesim
yerinde meydana gelen degisiklikler de ayni usule tâbidir. Genel kurul sonuç
bildiriminin sekli, içerigi ve gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.
Temsilcilik MADDE 24. - Dernekler, gerekli gördükleri yerlerde dernek
faaliyetlerini yürütmek amaciyla temsilcilik açabilirler. Temsilcilikler, sube
veya dernek genel kurullarinda temsil edilmezler. Subeler temsilcilik açamazlar.
Temsilciligin adresi, yönetim kurulu karariyla temsilci olarak görevlendirilen
kisi veya kisiler tarafindan o yerin mülkî idare amirligine yazili olarak bildirilir.
Plâtform olusturma MADDE 25. - Dernekler, amaçlari ile ilgisi bulunan
ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralarinda veya vakif, sendika
ve benzeri sivil toplum kuruluslariyla ortak bir amaci gerçeklestirmek üzere
ve yetkili organlarinin karari ile plâtformlar olusturabilirler. Plâtformlar,
kanunlarin dernekler için yasakladigi amaç ve faaliyet konulari dogrultusunda
kurulamazlar ve faaliyet gösteremezler. Bu yasaga aykiri hareket edenler hakkinda,
bu Kanun ve ilgili kanunlarin cezaî hükümleri uygulanir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Izne Tâbi Faaliyetler
Derneklerin izinle kurabilecegi tesisler MADDE 26. - Derneklerin, tüzüklerinde
gösterilen amaçlari gerçeklestirmek üzere, egitim ve ögretim faaliyetleri için
yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açmalari ve lokallerinde alkollü içki kullanilmasi
ile bu tesislerin isletilmesi mülkî idare amirinden izin almalarina baglidir.
Bu tesislerin açilmasi, isletilmesi ve kapatilmasina iliskin esas ve usuller
yönetmelikte düzenlenir.
Kamu yararina çalisan dernekler MADDE 27. - Kamu yararina çalisan dernekler,
ilgili bakanliklarin ve Maliye Bakanliginin görüsü üzerine, Içisleri Bakanliginin
teklifi ve Bakanlar Kurulu karariyla tespit edilir. Bir dernegin kamu yararina
çalisan derneklerden sayilabilmesi için, en az bir yildan beri faaliyette bulunmasi
ve dernegin amaci ve bu amaci gerçeklestirmek üzere giristigi faaliyetlerin
topluma yararli sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olmasi sarttir. Kamu yararina
çalisan dernek statüsünün kazanilmasi, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile
diger esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir. Kamu yararina çalisan dernekler
en az iki yilda bir denetlenir. Yapilan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar
üzerine, kamu yararina çalisan derneklerin organlarinda görev alan üyeler veya
ilgili personel, agir hapis veya agir para cezasi verilmesini gerektiren suçlarin
islendiginin tespit edilmesi halinde, geçici bir tedbir olarak Içisleri Bakaninca
görevden uzaklastirilabilir. Görevden uzaklastirilanlarin yerlerine, kesin
hükme kadar, öncelikle dernek üyelerinden olmak üzere görevlendirme yapilir.
Kamu yararina çalistiklarina karar verilen dernekler, denetimler sonunda bu
niteliklerini kaybettikleri tespit edilirse, birinci fikrada öngörülen usulle
haklarinda alinan kamu yararina çalisan derneklerden sayilma karari kaldirilir.
Türkiye Kizilay Dernegi ve Türk Hava Kurumunun tüzüklerini onaylamaya Bakanlar
Kurulu yetkilidir. Kamu yararina çalisan derneklerin mallarina karsi suç isleyenler
Devlet malina karsi suç islemis gibi cezalandirilir.
Dernek adlari MADDE 28. - Dernek adlarinda; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet,
Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunlarin bas ve sonlarina getirilen eklerle
olusturulan kelimeler Içisleri Bakanliginin izni ile kullanilabilir.
BESINCI BÖLÜM
Yasaklar
Bazi ad ve isaretleri kullanma yasagi MADDE 29. - Derneklerin, mevcut
veya mahkeme karariyla kapatilmis veya feshedilmis bir siyasî partinin, bir
sendikanin veya üst kurulusun, bir dernegin veya üst kurulusun adini, amblemini,
rumuzunu, rozetini ve benzeri isaretleri ya da baska bir ülkeye ve daha önce
kurulmus Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamalari kullanmalari yasaktir.
Kurulmasi yasak olan dernekler ve yasak faaliyetler MADDE 30. - Dernekler;
a) Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amaci gerçeklestirmek üzere sürdürülecegi
belirtilen çalisma konulari disinda faaliyette bulunamazlar. b) Anayasa ve
kanunlarla açikça yasaklanan amaçlari veya konusu suç teskil eden fiilleri
gerçeklestirmek amaciyla kurulamaz. c) Askerlige, millî savunma ve genel kolluk
hizmetlerine hazirlayici ögretim ve egitim faaliyetlerinde bulunamaz, bu amaçlari
gerçeklestirmek üzere kamp veya egitim yerleri açamazlar. Üyeleri için özel
kiyafet veya üniforma kullanamazlar.
Kayit ve yazisma dili MADDE 31. - Dernekler, defterlerinde ve kayitlarinda
ve Türkiye Cumhuriyetinin resmi kurumlariyla yazismalarinda Türkçe kullanirlar.
ALTINCI BÖLÜM
Ceza Hükümleri
Ceza hükümleri MADDE 32. - Bu Kanuna aykiri davranislara uygulanacak
cezalar asagida belirtilmistir: a) Dernek kurma hakkina sahip olmadiklari halde
dernek kuranlar veya derneklere üye olmalari kanunlarla yasaklandigi halde
dernek üyesi olanlar ile derneklere üye olmasi kanunlarla yasaklanmis kisileri
bilerek dernek üyeligine kabul eden veya kaydini silmeyen veya dernek üyesi
iken derneklere üye olma hakkini kaybeden kisileri dernek üyeliginden silmeyen
dernek yöneticileri besyüzmilyon lira idarî para cezasi ile cezalandirilir.
b) Genel Kurul toplantilarini kanun ve tüzük hükümlerine aykiri olarak veya
dernek merkezinin bulundugu veya tüzügünde belirtilen yer disinda yapan dernek
yöneticileri besyüzmilyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir.
Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine aykiri olarak yapilan genel kurul toplantilarinin
iptaline de karar verilebilir. c) Yurt disi yardimi bankalar araciligiyla almayan
dernek yöneticilerine, bu sekilde alinan paranin yüzde besi oraninda idarî
para cezasi verilir. d) Dernege ait tutulmasi gereken defter veya kayitlari
tutmayan dernek yöneticileri besyüzmilyon lira idarî para cezasi ile cezalandirilir.
e) Genel kurul ve diger dernek organlarinda yapilan seçimler ve oylamalar ile
oylarin sayim ve dökümüne hile karistiranlar ve defter veya kayitlari tahrif
veya yok edenler veya gizleyenler, fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi
takdirde alti aydan iki yila kadar hapis ve besyüzmilyon liraya kadar agir
para cezasi ile cezalandirilir. f) Her ne suretle olursa olsun kendisine tevdi
olunan dernege ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair mallari
kendisinin veya baskasinin menfaatine olarak sarf veya istihlâk veya rehneden
veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya tagyir eden yönetim kurulu baskani
ve üyeleri veya denetçiler ile dernegin diger personeli fiilleri daha agir
bir cezayi gerektirmedigi takdirde, alti aydan iki yila kadar hapis ve besyüzmilyon
liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. g) Yetkili mercilerin izni
olmaksizin yabanci derneklerin Türkiye'de temsilciliklerini veya subelerini
açanlar, faaliyetlerini yürütenler, bu derneklerle isbirliginde bulunanlar
veya bu dernekleri üye kabul edenler besyüzmilyon liraya kadar para cezasi
ile cezalandirilir ve izinsiz açilan sube veya temsilciligin de kapatilmasina
karar verilir. h) 16 nci maddede belirtilen bildirim yükümlülügünü yerine getirmeyen
basimevi yöneticileri besyüzmilyon lira idarî para cezasi ile cezalandirilir.
i) 17 nci maddede yer alan zorunluluga uymayanlar yüzmilyon lira idarî para
cezasi ile cezalandirilir. j) 19 uncu maddede belirtilen beyannameyi bilerek
gerçege aykiri olarak verenler üçmilyar liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir.
k) 9 ve 19 uncu maddelerin üçüncü fikralarindaki zorunluluga uymayanlar besyüzmilyon
lira idarî para cezasi ile cezalandirilir. l) 21, 22, 23 ve 24 üncü maddelerde
belirtilen bildirim yükümlülügünü, 19 uncu maddede belirtilen beyanname verme
yükümlülügünü yerine getirmeyen dernek yöneticileri besyüzmilyon lira idarî
para cezasi ile cezalandirilir. m) 26 nci maddede belirtilen tesisleri izinsiz
açan dernek yöneticileri, besyüzmilyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir
ve tesisin kapatilmasina da karar verilebilir. n) 29 uncu maddede belirtilen
yasaklara, yazili olarak uyarilmalarina ragmen, aykiri hareket eden dernek
yöneticileri, fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde besyüzmilyon
liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir ve dernegin feshine de karar
verilir. o) 30 uncu maddenin (a) bendinde belirtilen yasaga aykiri hareket
eden dernek yöneticileri besyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar agir para
cezasi ile cezalandirilir, tekerrürü halinde agir para cezasi yari nispetinde
artirilarak hükmolunur. Ayni maddenin (c) bendine aykiri faaliyette bulunan
dernek yöneticileri, fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde,
bir yildan az olmamak üzere hapis cezasi ile cezalandirilir ve tesisin kapatilmasina
da karar verilir. p) 30 uncu maddenin (b) bendinde belirtilen kurulmasi yasak
dernekleri kuranlar ile bu bende aykiri harekette bulunan dernek yöneticileri
fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde bir yildan üç yila kadar
hapis ve besyüzmilyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir ve dernegin
feshine de karar verilir. r) 31 inci maddede öngörülen zorunluluga uymayanlar
birmilyar lira idarî para cezasi ile cezalandirilir.
Cezalarin uygulanmasi MADDE 33. - Bu Kanunda belirtilen cezalar çocuk
dernekleri hakkinda, yazili olarak uyarilmasina ragmen tekrar edilmesi halinde
uygulanir. Bu Kanunun 32 nci maddesinde geçen "dernek yöneticileri" ibareleri
dernek yönetim kurulu baskanini ifade eder. Bu Kanunda yazili olan idarî para
cezalari mülkî idare amiri tarafindan verilir. Verilen idarî para cezalarina
dair kararlar ilgililere 7201 sayili Tebligat Kanunu hükümlerine göre teblig
edilir. Bu cezalara karsi teblig tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili
idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanin yerine
getirilmesini durdurmaz. Itiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz, zaruret
görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kisa sürede sonuçlandirilir.
Bu Kanuna göre verilen idarî para cezalari 6183 sayili Âmme Alacaklarinin Tahsil
Usulü Hakkinda Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
YEDINCI BÖLÜM
Diger Hükümler
Cemiyetler ve Dernekler kanunlarina yapilan atiflar MADDE 34. - Diger
kanunlarda, 3512 sayili Cemiyetler Kanunu, 1630 sayili Dernekler Kanunu veya
2908 sayili Dernekler Kanunu ile bunlarin ek ve degisikliklerine veya belli
maddelerine yapilan atiflar, bu Kanuna veya bu Kanunun ayni konulari düzenleyen
madde veya maddelerine yapilmis sayilir. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde
ayni konulari düzenleyen 4721 sayili Türk Medeni Kanununun ilgili hükümlerine
atif yapilmis sayilir.
Kanunun meslekî kuruluslara uygulanacak hükümleri MADDE 35. - Bu Kanunun
19, 20, 23, 26, 28, 29, 30 ve 31 inci maddeleri özel kanunlarinda hüküm bulunmamak
kaydiyla kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ile isçi ve isveren sendikalari
ve üst kuruluslari için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanir.
Uygulanacak hükümler MADDE 36. - Bu Kanun hükümleri; yabanci dernekler
ile merkezleri yurt disinda bulunan dernek ve vakif disindaki kâr amaci gütmeyen
kuruluslarin Türkiye'deki sube veya temsilcilikleri hakkinda da ceza hükümleri
ile birlikte uygulanir. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayili Türk
Medeni Kanununun hükümleri uygulanir.
Yönetmelik MADDE 37. - Bu Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenmesi öngörülen
yönetmelikler Içisleri Bakanliginca, kulüp adini alan derneklerle ilgili yönetmelik
ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlügünün bagli oldugu Bakanlikça en geç alti
ay içinde Resmi Gazetede yayimlanarak yürürlüge konulur. Bu yönetmelikler çikarilincaya
kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykiri olmayan hükümlerinin uygulanmasina
devam olunur.
Degistirilen ve yürürlükten kaldirilan hükümler MADDE 38. - A) 22.11.2001
tarihli ve 4721 sayili Türk Medeni Kanununun 62 nci maddesi ve 74 üncü maddesinin
ikinci fikrasi asagidaki sekilde degistirilmistir. Madde 62. - Dernekler, 60
inci maddenin son fikrasi geregince yapilan yazili bildirimi izleyen alti ay
içinde ilk genel kurul toplantilarini yapmak ve zorunlu organlarini olusturmakla
yükümlüdürler. Olagan genel kurul toplantilarinin en geç üç yilda bir yapilmasi
zorunludur. B) 4721 sayili Kanunun 58 inci maddesinin ikinci fikrasinda yer
alan "yerlesim yeri, kuruculari,", 64 üncü maddesinin ikinci fikrasinda yer
alan "tüzükte baskaca bir düzenleme yoksa,", 77 nci maddesinin birinci fikrasinda
yer alan "yerel bir gazete ile ilan edilir ve ayni zamanda ve bir yaziyla",
92 nci maddesinde yer alan "uluslararasi alanda isbirligi yapilmasinda yarar
görülen hallerde ve karsilikli olmak kosuluyla" ve 93 üncü maddesinde yer alan
"karsilikli olmak kosuluyla" ibareleri madde metinlerinden çikarilmistir. C)
4721 sayili Kanunun 61 inci maddesi ile 79 uncu maddesinin üçüncü fikrasi yürürlükten
kaldirilmistir. D) 14.2.1985 tarihli ve 3152 sayili Içisleri Bakanligi Teskilât
ve Görevleri Hakkinda Kanunun 13/A maddesinin (h) bendi asagidaki sekilde degistirilmis
ve maddeye asagidaki fikralar eklenmistir. h) 2860 sayili Yardim Toplama Kanununa
göre düzenlenecek yardim toplama faaliyetleriyle ilgili islemleri yürütmek.
Derneklerin kaydedilecegi dernekler kütügünün sekli, düzenleme ve kayit esaslari
yönetmelikle düzenlenir. Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçe
kaymakamliklarinda ayrica ilçe dernekler büro seflikleri olusturulmaz. E) 8.6.1984
tarihli ve 227 sayili Vakiflar Genel Müdürlügünün Teskilat ve Görevleri Hakkinda
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine asagidaki fikra eklenmistir.
Vakiflarin dis ülkelerdeki gerçek veya tüzel kisilerden veya diger kuruluslardan
yardim almasi, derneklere uygulanan hükümlere tâbidir. F) 23.6.1983 tarihli
ve 2860 sayili Yardim Toplama Kanununun 5 inci maddesinin birinci fikrasinda
yer alan "gezi ve eglenceler düzenlemek", 24 üncü maddesinin birinci fikrasindaki
"belirli yerlere kutu koymak" ibarelerinden sonra gelmek üzere "veya bilgileri
otomatik ya da elektronik olarak isleme tâbi tutmus sistemler kullanmak" ibaresi
eklenmistir. G) 2860 sayili Kanunun 7 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir.
Madde 7. - Yardim toplama faaliyeti bir ilin birden fazla ilçesini kapsiyorsa
o ilin valisinden, bir ilçenin sinirlari içinde ise o ilçenin kaymakamindan
izin alinir. Yardim toplama faaliyeti birden fazla ili kapsiyorsa yardim toplama
faaliyetine girisecek gerçek veya tüzel kisilerin yerlesim yerinin bulundugu
ilin valisinden izin alinir ve izni veren valilik tarafindan ilgili valiliklere
ve Içisleri Bakanligina bilgi verilir. Yardim toplama faaliyetleriyle ilgili
islemler dernekler birimlerince yürütülür. H) 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayili
Dernekler Kanunu yürürlükten kaldirilmistir.
Yürürlük MADDE 39. - Bu Kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme MADDE 40. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
22/11/2004
www.gumuslukcevredernegi.org Site yapım & yönetim:Gümüş Çevre Derneği-Gümüşlük Bodrum Tel:0252.394 44 97 iletişim:webmaster