Gümüs Çevre Dernegi

Küresel ısınma iklimleri çıldırttı

Son günlerde dünyanın çeşitli bölgelerinden ilginç ve ürkütücü meteorolojik olaylarla ilgili haberler geliyor. Kimi yerde aşırı sıcaktan can kayıpları olurken, bir başka bölgede mevsimsiz bir kar fırtınasında insanların yaralandığını öğreniyoruz. NTV-MSNBC

24 Temmuz- Dün İspanya'nın Melilla bölgesinde hava sıcaklığı, birkaç dakika içinde tam 17 santigrat yükseldi. Bilimadamlarını şok eden olay, bir süre sonra tekrarlandı. Aynı saatlerde, Suudi Arabistan'ın kavurucu sıcağından kaçmak için dağlık Asur bölgesinde piknik yapan 75 kişi, çıkan kar fırtınasında yaralandı. Bugün de Pakistan'da şiddetli yağışlar nedeniyle meydana gelen selde ölü sayısının 200'e yaklaştığı haberi geldi. Öte yandan, Chicago'da aşırı nem ve sıcaktan dokuz kişi hayatını kaybetti. Amerika kıtasının güney yarısındaki Arjantin'de ise, sıcaklık -25 santigrat dereceye kadar düştü ve 19 kişinin ölümüne yol açtı. Tüm bu olayların ardarda gelmesi, akıllara "Doğa insanoğluna bir mesaj mı vermeye çalışıyor?" sorusunu getirdi.

İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Bölüm Başkanı Selahattin İncecik'e göre, tüm bu sıradışı hava hareketleri, dün Bonn'daki İklim Zirvesi'nde sulandırılarak da olsa kabul edilen Kyoto Anlaşması'nın mücadele etmeyi öngördüğü küresel ısınmayla bağlantılı. Kyoto Anlaşması'yla aşağıya çekilmek istenen sera gazı salınımları, özellikle de karbondioksidin salınımı, iklim değişikliğine yol açıyor. İklim değişiminin mantığı ise, beklenmedik mevsimlerde, beklenmedik hava hareketleriyle karşılaşabileceğimizi gösteriyor. Bu hareketler, Suudi Arabistan'daki gibi yaz ortasında kar fırtınası da getirebilir, Arjantin'deki gibi öldürücü şiddette kışların yaşanmasına da yol açabilir. Tüm farklı iklim olaylarını küresel ısınmayla bağlantılandırmak doğru olmasa da, sera gazlarıyla ciddi bir mücadeleye girişilmediği sürece, normal biçiminde yaşanması gereken mevsimleri farklı yaşamaya, kışlarımızın ve yazlarımızın şekil değiştirmesine hazırlıklı olmalıyız.

İklim değişikliğinin bilimsel açıklaması ise şu şekilde özetlenebilir: Atmosferin kurallarına uymayan, ve endüstrinin, yani insanoğlunun yarattığı aşırı gaz salınımları, düşey sıcaklık profillerini değiştiriyor. Sonuç olarak, hava olaylarının üretildiği merkezlerin bölgeleri değişiyor. Örneğin Akdeniz'de doğan bir hava hareketi, normal rotasından çıkıp farklı bir yol izleyebiliyor. Böylece dünyanın beklenmedik bir bölgesine anormal bir hava hareketi gidebiliyor.

Meteoroloji Bölüm Başkanı İncecik'e göre, iklimdeki değişimin insanların hayatlarını olumsuz biçimde etkilemesi, sera gazı salınımlarının azaltılması yönünde harekete geçmeye yanaşmayan hükümetlere baskı unsuru oluşturabilir. Örneğin küresel ısınmayla ciddi bir mücadeleye girişen Avrupa Birliği'nin bir türlü Kyoto Anlaşması'nı onaylamaya ikna edemediği ABD'yi sera gazlarını azaltmaya yöneltebilir.

POLONYA'DA SEL: 6 ÖLÜ
Polonya'nın güneyini 2 gündür etkisi altına alan şiddetli yağışların yol açtığı sellerde 6 kişi öldü. Polis sözcüsü Dariusz Nowak, PAP ajansına yaptığı açıklamada, başkent Varşova'nın 400 kilometre güneyindeki Malopolska bölgesinde bulunan Roztoka köyü yakınlarında bir aracın nehre yuvarlanması sonucu 4 kişinin öldüğünü bildirdi.

Haberde, Tarnow kentinde de 2 kişinin boğularak öldüğü, bölgede yaklaşık 115 kişinin güvenli yerlere tahliye edildiği kaydedildi. Polonya'nın başkenti Varşova'da geçen hafta çıkan fırtınada da 3 kişi hayatını kaybetmişti.

HİNDİSTAN'DA MUSON YAĞMURLARI: 83 ÖLÜ
Hindistan'ın doğusunu etkisi altına alan muson yağmurlarının yol açtığı sellerde ölenlerin sayısı 83'e yükseldi. Orissa eyaleti Maliye Bakanı B.B. Harichandran, 2 haftadır süregelen muson yağmurları nedeniyle Kendrapara ve Jajpur bölgelerinde binden fazla köyün sular altında kaldığını, sellerin, Bramhani nehri kıyısındaki binlerce köyü de tehdit ettiğini söyledi.

Harichandran, eyalet başkenti Bhubaneshwar'ın 95 kilometre kuzeyinde bulunan Kendrapara'da yaklaşık 100 bin kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiğini bildirdi. Eyaletteki Biridi bölgesinde 2 yıl önce muson yağmurlarının yol açtığı kasırgada, yaklaşık 10 bin kişi hayatını kaybetmişti.

RADİKAL - İSTANBUL -
Dünyada buzulların en hızlı eridiği bölge olan Güney Amerika'da dört haftadır araştırma yapan çevre örgütü Greenpeace, iklim değişikliğini görsel kanıtlarla sergiledi.

Patagonya buzullarının bugünkü ve 1928'deki durumunu karşılaştıran fotoğraflar, buzulların nasıl eridiğini gösterdi. Buzullarda iklim değişikliği sonucu son yıllarda meydana gelen erimenin hızlanması, bilim adamlarınca insan kaynaklı değişikliklere bağlanıyor. Buzullarla kaplı alanlarda yaşanan kayıplardaki yüzde 50 artış da, en çok 1995-2000 yıllarında oldu. Bu durum, denizlerde her yıl 0.1 milimetrelik yükselişe neden oluyor. Buzulların erimesi de kıyıların sular altında kalma riskini artırıyor. Su gereksinimini buzulların beslediği nehirlerden karşılayan canlıların yaşamı zorlaşıyor. Dünyanın üçte birini oluşturan 2 milyar insan, Himalaya Buzulları olmasa susuz kalacak.

En hızlı eriyen bölge
Yükselen sıcaklıklara bağlı olarak dünyada buzulların en hızlı eridiği bölge, Güney Amerika kıtasının güney ucundaki Patagonya. Buradaki buzulların erime hızı yılda 42 milyar metrekübe ulaştı. Bu nedenle Greenpeace, 'Arctic Sunrise' adlı gemisiyle son dört haftadır Arjantin ve Şili'nin güneyindeki buzulların izini sürüyor.

İlk sonuçlar, kuzey ve güney Patagonya buzul alanlarında yer alan St. Quintin ve Upsala gibi birçok buzulun, son yıllarda nasıl inceldiğini ortaya koydu. Araştırma gemisinde, Serkan Dadak ve Erkut Ertürk isimli iki Türk Greenpeace gönüllüsü de var.